Работилницата ја отвори извршниот директор на Форум ЦСИД, г-дин Слаѓан Пенев, кој ги запозна учесниците со содржината на работилницата и очекуваните активности и резултати од нив, како и од проектот. Првата сесија на работилницата беше предводена од г-дин Ѓунер Исмаил, Претседател на Форум ЦСИД, кој зборуваше за граѓанинот како главен столб на граѓанското општество и каде е местото на овој граѓанин денес. Многу плодна дискусија беше развиена меѓу учесниците.

Второто предавање на првиот ден од работилницата го одржа предавачот г-дин Астрит Реџепи. Тој зборуваше за граѓаните и за локалната администрација како партнери во процесот на градење соработка на локално ниво. Во текот на предавањето и по неговото завршување следуваше дискусија, во која учесниците споделија свои, позитивни и негативни, примери од нивна соработка со општините.

Вториот ден од работилницата започна со предавање на г-дин Борис Шарковски, програмски директор на ФРЛЗ од Штип, на тема: „Принципот на здружување, како една од најважните алатки за граѓанскиот активизам“. Тој имаше многу интересно предавање исполнето со практични примери за формите на здружување и заедничко дејствување во Македонија и алатки кои можат да се користат за да се покаже спротивна страна или мислење од локалните власти. По неговата презентација имаше и работа во групи каде што секоја од трите групи имаше задача да дефинира еден приоритет или прашање во својата општина на која ќе работат преку фазите на планирање на иницијативата, утврдување на алатките и методите кои граѓаните ќе ги користат за време на активизмот, потоа кои резултати сакаат да ги постигнат итн.

Попладневната сесија беше одржана од страна на г-дин Зоран Бојаровски, истражувач и тренер, кој зборуваше за јавните политики и за тоа како граѓаните можат да бидат вклучени во нивното создавање, но исто така и имплементација.  Во своето предавање тој се задржа на граѓанското општество како битен елемент на демократскиот процес.

Во своето предавање тој се задржа на клучните принципи за граѓанско учество: учество, доверба, отчетност и транспарентност и независност. За време на предавањето и по него учесниците активно учествуваа во дискусија поврзана со нивните искуства на темата.
Третиот ден и последниот ден од работилницата започна предавањето на г-дин Зоран Јачев, експерт за локална самоуправа и процесите на децентрализација, кој зборуваше за транспарентност и отчетност на општините и каква е улогата на граѓаните во процесот.
Работилницата во Кратово беше завршена со презентација на две успешни граѓански иницијативи: говореше Јусуф Љарифи, од Кумановски акцијаши, кои беа многу посветени на заштитата на животната средина во градот Куманово, и досега имаат организирано и реализирано повеќе од 170 акции, исто така понекогаш и со поддршка на општината. Втор панелист беше Елизабета Цветковска, од Здружение за рурален развој Локална Акциона Група АБЕР 2015 ” каде членовите се претставници од сите локални засегнати страни. На учесниците им беше презентиран предизвикот да работат заеднички, за да постигнат успех. На крај од работилницата беа пополнети прашалниците за  евалуацијата и беа поделени сертификатите на учесниците.

• Кратка Биографија (CV)
• Понуда што вклучува:

– Писмен превод (цена по страна – стандард 1800 карактери без проред);
– Симултан превод
– Консекутивен превод

Форумуларот за преведувачи можете да го преземете тука.

2. За лектори:

• Кратка Биографија (CV)
• Понуда што вклучува:

– Лектура на писмен превод (цена по страна -стандард 1800 карактери без проред);

– Јазична редакција (цена по страна – стандард 1800 карактери без проред).

Форумуларот за лектори можете да го преземете тука.

Ве молиме понудите за вашите услуги да ни ги испратите најдоцна до 10 август 2017, електронски на forumcsrd@forum-csrd.org.mk или по пошта на адреса бул. Партизански одреди, бр. 6/мезанин, 1000 Скопје.

Форум-Центар за стратешки истражувања и документација и Младински иницијативи за дијалог и соработка ги повикуваат сите заинтересирани да се пријават за  учество во обука за мониторирање на политиките за регионален развој и застапување за рамномерен регионален развој, во рамките на проектот Алијанса за регионален развој, поддржан со финансиска помош од Европската Унија преку програмата ЕИДХР 2014-2015.

На овој повик можат да се пријават сите заинтерeсирани кои покажуваат интерес за проширување на своето знаење од оваа област и кои поседуваат одредени предзнаења за темите поврзани со децентрализацијата и регионалниот развој.

Избраните кандидати ќе имаат можност да бидат вклучени во идните активности на Алијанса за регионален развој, првенствено со можност за истражување на некои аспекти поврзани со спроведувањето на политиките за рамномерен регионален развој, кое ќе биде финансиски поддржано од Алијанса за регионален развој.

Реализацијата на програмата ќе се одржи од 17 до 19 март во Хотел Романтик, Велес.  За да се постигнат целите на програмата и за да стекнат сертификат за учество на обуката, од пријавените кандидати се очекува спремност за тимска работа и редовност во текот на целокупната обука.

За подобро разбирање на потребите на кандидатите за учество во обуката потребно е накратко да одговорат на следните прашања:

1. Кои се Вашите досегашни искуства поврзани со темите од областа на децентрализацијата, локалниот или регионалниот развој?
2. Како стекнатото знаење од обуката ќе Ви биде од корист во Вашите идни активности?
3. Издвојте специфично поле на интерес поврзан со темата регионален развој.

Заедно со овие одговори, потребно е кандидатите да испратат и кратка биографија на следнава електронска адреса: mihajlovska@forum-csrd.org.mk најдоцна до 13 март 2017 година.

Бидејќи бројот на учесници на обуката е ограничен, ќе се направи селекција на кандидатите кои ќе бидат поканети на обуката. Предност ќе им се даде на кандидатите кои се активни членови на граѓански организации или неформални групи кои спроведувале проекти, истражувања или иницијативи поврзани со децентрализацијата и локалниот развој. Исто така, ќе се даде можност на обуката да има учесници од секој од осумте плански региони.

Најмногу двајца претставници од иста организација може да бидат поканети на обуката, а при селекцијата на кандидатите посебно внимание ќе се посвети на родовиот баланс и на вклучување на претставници на малцинствата и маргинализираните заедници.

Обуките ќе се одржуваат на македонски јазик, а презентери на обуката ќе бидат истакнати обучувачи за децентрализација и регионален развој со големо искуство во следење на политиките на регионален развој и долгогодишно искуство во соработка со локалните власти, националните и регионалните институции кои имаат ингеренции за спроведување на политиките за регионален развој.

Трошоците за учесниците на обуката паѓаат на товар на организаторите.

Повикот на македонски јазик можете да го преземете тука.

Повикот на албански јазик можете да го преземете тука.

На работилницата присуствуваа претставници на сите општини од Североисточниот плански регион, на Центарот за развој на регионот, како и многубројни членови на граѓанскиот сектор од овој регион, вклучително и претставници на месната самоуправа од неколку општини.

Покрај статистичките податоци поврзани со спроведувањето на политиката на рамномерен регионален развој во Македонија во последните десет години и постигнувањата на Североисточниот плански регион кои ги презентираа координаторот на Алијансата за регионален развој, Слаѓан Пенев, и еден од поистакнатите познавачи на процесите на децентрализацијата, Јане Вртески, беше истакнато дека е значајно граѓанскиот сектор да се вклучи и во креирање и во спроведување на политиките за локален и регионален развој, како и дека треба да се работи партнерски меѓу граѓанските организации, локалните самоуправи и центрите за развој на планските региони.

Пенев при презентацијата на истражувањето за ефектите од политиката за рамномерен регионален развој направено од проектниот тим на Алијанса за регионален развој потсети дека Североисточниот плански регион учествува со само 5 проценти во вкупниот национален БДП и дека според речиси сите параметри за споредба на  развојот на регионите во Македонија се наоѓа на последно место.
Вртески напомена дека постоењето на лидерство во регионите е важно и дека ако се земе предвид дека една од главните политики на ЕУ е инвестирање во регионите, време е да почне и граѓанското општество да се заинтересира многу повеќе за регионалните теми.

Презентациите предизвикаа плодна дискусија во која можеше да се слушне дека и покрај недоволните резултати од досегашното спроведување на политиката за рамномерен регионален развој, сепак мора да бидеме задоволни кога ќе се спореди она што било пред 10 години во однос на регионалните политики, и она што е добиено по 10 години. И иако според економските параметри нема многу.

причини за задоволство, сепак претставниците на локалните власти и на Центарот за развој на Североисточниот плански регион констатираа дека јакнењето на капацитетите на центрите за развој на планските региони и на општините претставува голем напредок. Изработени се многу стратешки документи, анализи, програми, планови за развој, а со спроведените проекти (претежно т.н. меки проекти) се отпочна со подготовка и за посериозни инфраструктурни проекти.

Работилницата во Куманово е четврта во низата јавни презентации на истражувањето за политиките на регионален развој во Македонија, по Штип, Битола и Велес. Во следните недели ќе се одржат работилници и во останатите четири плански региони, по кои ќе следи обука на граѓански активисти заинтересирани за оваа област и за нивно вклучување во мрежата Алијанса за регионален развој.

Ангажманот се однесува за симултан и консекутивен превод  на три настани надвор од Скопје во времетрање од два часа. За подетални информации ве молиме да не’ контактирате лично на 02/3121 100.

Вашите понуди ги очекуваме потпишани и доставени лично или по пошта на бул. Партизански одреди, бр. 6/мезанин, 1000 Скопје, или на email forumcsrd@forum-csrd.org.mk

ЗОШТО Е НЕОПХОДНА ПОЛИТИКАТА ЗА РАМНОМЕРЕН РЕГИОНАЛЕН РАЗВОЈ

• Над 50% од природниот прираст во државата произлегува од Скопскиот регион, додека
  Скопскиот и Полошкиот регион зафаќаат приближно 90% од природниот прираст во
  државата – во другите региони имаме скромен прираст, а во Пелагонискиот и Источниот
  регион има намалување.
• Зголемениот број на жители како параметар покажува дека последниве 10 години само
  дел од регионите можат да се сметаат за напреднати: Скопскиот со над 30.000 нови
  жители, Полошкиот со над 10.000 нови жители, Североисточниот и Југоисточниот со
  минимален раст од 1.500 до 2.500 жители.
• Споредбата на податоците 2005-2015 год. покажува дека се намалува уделот на младите,
  при што најдрастични се примерите во Полошкиот, Југоисточниот и Југозападниот, каде
  разликата во уделот на помладото население во вкупното население е променета за
  околу 5 – 6%, додека најголем раст на постарото население се забележува во Скопскиот,
  Југоисточниот, Источниот и Вардарскиот регион, помеѓу 2- 3 %.
• Најголемо намалување на населението кое е социјално најзагрозено има во
  Пелагонискиот регион, каде бројот на корисници на социјална помош од 2006 до 2014 се
  намалил скоро три пати. Североисточниот, Вардарскиот и Југоисточниот регион за 8
  години повеќе од двојно го намалиле бројот на корисници на социјална помош, а
  Југозападниот и Источниот имаат скоро двојно помалку корисници на социјална помош во
  однос на 2006.
• Дисперзијата на невработенооста по региони иако благо намалена води до заклучок дека
  сепак остануваат огромни разлики, што понатаму треба да бидат основа за различни мерки
  и активности по различни региони – во некои региони како Североисточниот,
  невработеноста во 2015 год. е поголема за речиси 16%, додека во Југозападниот 7% во
  споредба со просекот во државата.
• Скопскиот регион (каде живеат 1/3 од жителите во државата) креира дури 43% од
  националниот БДП. Оттука во податоците за БДП по жител по регионите доминира
  Скопскиот регион кој има два и пол пати поголем БДП по глава на жител од
  Североисточниот регион, кој е најнеразвиен. Само уште Југоисточниот и Вардарскиот
  имаат за поголем БДП по жител од просекот. Ова е силен сигнал дека е неопходна
  сеопфатна и длабока политика за рамномерен регионален развој која на среден рок може
  да даде позитивни ефекти.
• Скопскиот регион константно има удел од околу 37-38% во вкупниот број на активни
  субјекти, Пелагонискиот околу 11-12% и Југозападниот околу 10%. Малку позабележителен
  напредок има Полошкиот регион, чиј удел расте од 9,6% во 2008 г. на 10.8% во 2015,
  престигнувајќи го Југозападниот регион на третото место во однос на овој показател за
  регионалниот развој.
• Од споредбата по бројот на вработени произлегува дека Југоисточниот, Пелагонискиот и
  Полошкиот регион во 2015 г. имале помалку фирми кои вработувале над 250 лица, а
  Југоисточниот и Пелагонискиот имале помалку фирми кои вработувале помеѓу 50 и 249
  лица.
• Анализата на уделот на регионите во вкупните инвестиции во основни средства покажува
  загрижувачки податок дека повеќе од половината инвестиции се лоцирани во
  најразвиениот регион и дека во најнеразвиениот регион (Североисточниот) речиси и
  воопшто не се инвестира.
• Вредноста на извршените градежни работи покажува дека иако во 2007 година Полошкиот
  регион бил главното „градилиште“ во државата, со речиси една третина од вкупната
  вредност на извршените градежни работи, во 2015 г. Полошкиот е претпоследниот по
  вредноста на градежните работи, пред Југоисточниот, кој константно е во
  подолурангираните региони според овој параметар. Најмалку во последниве 9 години се
  гради во Североисточниот, кој освен во 2015 г., во сите останати е на последното место по
  вредноста на извршените градежни работи.
• Последните 3 години единиците на локалната самоуправа од Скопскиот регион,
  вклучително и Град Скопје оствариле 37.8% од вкупните приходи на ЕЛС во Македонија.
  Најмалку приходи оствариле општините од Вардарскиот регион (7%) и од Североисточниот
  регион (7.1%). Следат општините од Југоисточен (8.3%), Источен (8.6%), Југозападен (9.3%),
  Пелагониски (10.6%), и Полошки регион (11.2%).
• Последниот податок за процент на регионална дисперзија на БДП, кој го објавува Заводот
  за статистика, се однесува на 2013 г. и според нивната методологија тој бил 29.0.%, што е
  намалување во однос на 2012 г. за 2.5%. Намалувањето на овој процент означува
  поголема рамномерност во развојот на регионите.

Планирано е во текот на пролетта 2016 г. Алијансата за регионален развој да ја објави првичната студија во која ќе се направи пресек на состојбата со развојот на локално и регионално ниво во сите 8 плански региони и приказ на политиките за рамномерен регионален развој во Македонија.

Потоа ќе се одржат работилници во сите 8 региони и обука за претставници на граѓанскиот сектор, активисти и истражувачи кои се заинтересирани за темите поврзани со регионалниот развој.

Активностите во оваа иницијатива ќе бидат реализирани со финансиска помош од програмата на ЕУ од Европскиот инструмент за демократија и човекови права (ЕИДХР) за 2014-2015 г., која го поддржува граѓанското општество преку шеми на поддршка базирани на специфичностите на државата.